بریکس یکی از شاخص های مهم در صنایع غذایی، به ویژه در تولید محصولات میوه ای و کنسانتره است که به میزان قند و دیگر مواد جامد محلول در محصول نهایی اشاره دارد. آشنایی با مفهوم بریکس و کاربرد آن به تولیدکنندگان کمک می کند تا محصولات خود را با کیفیت بالاتر و طعم بهتر به بازار عرضه کنند. در واقع، بریکس نه تنها بر طعم و شیرینی محصول نهایی تأثیرگذار است، بلکه می تواند به عنوان معیاری برای دوام، ماندگاری و قوام محصولات نیز استفاده شود. در این مقاله، به نقش بریکس در تولید کنسانتره میوه و اهمیت آن برای تولیدکنندگان و مصرف کنندگان می پردازیم.
بریکس در واقع شاخصی برای اندازه گیری غلظت مواد جامد محلول در مایعات است که عمدتا شامل قند، اسیدها و مواد معدنی است. این مقیاس به طور عمده در صنعت مواد غذایی به کار می رود و به تولیدکنندگان امکان می دهد تا میزان قند و دیگر مواد محلول در محصولات خود را کنترل کنند. اصطلاح بریکس برگرفته از نام شیمیدان آلمانی، آدولف بریکس، است که از این مقیاس برای اندازه گیری قند محلول استفاده کرد. امروزه بریکس به عنوان شاخصی کلیدی در صنایع کنسانتره و نوشیدنی های میوه ای به کار می رود، چرا که ارتباط مستقیمی با کیفیت، طعم و میزان غلظت محصول دارد.
📌برای مشاهده برگه آنالیز محصولات اروم اسپوتا، کاتالوگ دیجیتال ما را مطالعه فرمایید.
بریکس و درصد جامدات محلول کل (TSS) هر دو از رایجترین مقیاسهای اندازهگیری غلظت مواد محلول در صنایع غذایی به شمار میروند، اما تفاوتهای مهمی در کاربرد و دقت آنها وجود دارد. بریکس تمرکز ویژهای بر میزان قند موجود در محصول دارد و دقیقتر میزان شیرینی و غلظت قندی را نشان میدهد، بنابراین برای محصولات میوهای و کنسانترههایی که قند و شیرینی نقش اساسی دارند، کاربردیتر و قابل اعتمادتر است. از سوی دیگر، درصد جامدات محلول کل (TSS) تمامی مواد محلول شامل قندها، اسیدها و سایر ترکیبات را در نظر میگیرد و تصویر جامعی از غلظت کل محلول ارائه میدهد.
همچنین، اسیدیته یا pH محصول به عنوان شاخصی جداگانه، میزان اسیدی بودن را تعیین میکند که تأثیر قابل توجهی بر طعم، پایداری و ماندگاری محصول دارد. بررسی همزمان بریکس، TSS و اسیدیته، امکان ارزیابی دقیقتر و جامعتری از کیفیت محصول را فراهم میآورد که برای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان اهمیت زیادی دارد.
بریکس به عنوان معیاری تعیین کننده در صنعت کنسانتره میوه نقش بسزایی دارد. این شاخص نه تنها کیفیت نهایی محصول را تضمین می کند، بلکه پایداری محصول را در مدت زمان نگهداری افزایش می دهد. افزایش بریکس در محصول باعث می شود که میزان آب در محصول کاهش یابد و به همین ترتیب غلظت و طعم محصول نیز افزایش پیدا کند. به طور کلی، هر چه بریکس محصول بالاتر باشد، شیرینی و طعم بیشتری در آن احساس می شود و این به عنوان معیاری برای ارزش گذاری محصول نیز شناخته می شود.

اندازهگیری بریکس در تولید محصولات میوهای از اهمیت بالایی برخوردار است و روشهای متنوعی برای این کار وجود دارد که هر کدام با توجه به دقت و سرعت مورد نیاز در محیطهای مختلف به کار گرفته میشوند.
رفرکتومتر یکی از پرکاربردترین و دقیقترین ابزارها برای اندازهگیری بریکس است. این دستگاه با استفاده از نور و محاسبه زاویه شکست آن در محلول، میزان بریکس را به صورت دقیق تعیین میکند. برای اندازهگیری کافی است تنها چند قطره از نمونه مورد نظر روی لنز دستگاه قرار گیرد تا مقدار بریکس نمایش داده شود. به دلیل سرعت، دقت و سهولت استفاده، رفرکتومتر به طور گستردهای در صنایع غذایی و تولید محصولات میوهای مورد استفاده قرار میگیرد و به تولیدکنندگان امکان کنترل دقیق بریکس محصولات را میدهد.
علاوه بر رفرکتومتر، روشهای آزمایشگاهی مانند اسپکتروفوتومتری نیز برای اندازهگیری بریکس وجود دارد که دقت بسیار بالایی دارند. این روشها عمدتاً در آزمایشگاهها و مراکز تحقیقاتی به منظور کنترل کیفیت نهایی و تضمین استانداردهای محصول به کار میروند. برخلاف روشهای صنعتی که معمولاً سریعتر و مناسب خط تولید هستند، روشهای آزمایشگاهی نیازمند زمان و تجهیزات تخصصی بیشتری هستند و بیشتر برای تحلیلهای دقیق و کنترلهای کیفی استفاده میشوند.
با پیشرفت فناوری، سنسورهای آنلاین بریکس در خطوط تولید به کار گرفته شدهاند که قادرند به صورت پیوسته و بدون نیاز به نمونهبرداری دستی، میزان بریکس را اندازهگیری کنند. این سنسورها امکان کنترل کیفیت لحظهای را فراهم کرده و با کاهش خطاهای انسانی، دقت و بازدهی فرآیند تولید را افزایش میدهند.
دستگاههای دیجیتال و هوشمند اندازهگیری بریکس، دادهها را به صورت لحظهای ثبت و تحلیل میکنند. این فناوریها امکان انتقال اطلاعات به سیستمهای کنترل کیفیت و بهبود فرآیندهای تولید را فراهم میآورند. استفاده از این ابزارها به حفظ کیفیت محصولات در حد مطلوب کمک میکند و پاسخگوی نیاز صنایع پیشرفته امروزی است.
میزان بریکس میتواند مستقیما بر طعم، رنگ و بافت کنسانتره میوه تأثیر بگذارد و ویژگیهای حسی و کیفی محصول نهایی را تحت تاثیر قرار دهد.
بریکس بالا باعث افزایش شیرینی محصول و حفظ طعم و عطر طبیعی میوه میشود. این ویژگی به خصوص در میوههای کنسانترهای مانند پرتقال، سیب و انگور که شیرینی و طعم قویتری دارند، اهمیت زیادی دارد. از طرفی، بریکس بالا میتواند اسیدیته محصول را نیز متعادل کند و طعمی دلپذیرتر به آن ببخشد.
بریکس بالا میتواند به تثبیت رنگ محصول کمک کند و ظاهر جذابتری به آن ببخشد. همچنین، بریکس بر بافت محصول نیز تأثیر دارد و باعث میشود که محصول نهایی قوام و بافت بهتری داشته باشد. این ویژگی برای تولیدکنندگانی که به دنبال ارائه محصولاتی با کیفیت بالا هستند، بسیار مهم است.
کنسانتره هایی با بریکس بالا طعمی غنیتر و ماندگارتر دارند و به دلیل شیرینی بیشتر، معمولا جذابیت بیشتری برای مصرفکنندگان دارند. در مقابل، محصولات با بریکس پایین معمولا طعمی کمرنگ تر دارند و ممکن است از جذابیت کمتری برخوردار باشند.

هر میوه محدوده بریکس خاصی دارد که به شرایط رشد و نوع میوه بستگی دارد.
محدوده استاندارد بریکس برای هر میوه متفاوت است. برای مثال، بریکس استاندارد برای کنسانتره پرتقال بین 10 تا 15، برای سیب بین 12 تا 16 و برای انبه بین 15 تا 20 است. این محدودهها بر اساس استانداردهای بینالمللی تعیین میشوند و به تولیدکنندگان کمک میکنند تا محصولی با کیفیت و طعم مطلوب تولید کنند.
تفاوت بریکس در میوههای مختلف به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نوع میوه، شرایط رشد و فصل برداشت. این عوامل باعث میشوند که هر میوه بریکس خاصی داشته باشد و در نتیجه طعم و غلظت متفاوتی را در کنسانتره ایجاد کند.
بریکس میوهها تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که می تواند بر میزان قند و کیفیت محصول نهایی تاثیر بگذارد.
نوع میوه به طور ذاتی بریکس متفاوتی دارد. به عنوان مثال، بریکس طبیعی سیب نسبت به پرتقال بیشتر است و این تفاوت بر طعم و کیفیت کنسانتره حاصل از آن تأثیر میگذارد.
شرایط رشد و فصل برداشت نیز میتواند بریکس میوه را تغییر دهد. میوههایی که در شرایط مطلوب رشد کرده اند و در فصل مناسب برداشت شدهاند، معمولا بریکس بالاتری دارند و از کیفیت بهتری برخوردارند.
روش های مختلف تولید و فرآوری نیز می توانند بریکس محصول نهایی را تحت تاثیر قرار دهند. به عنوان مثال، فرآیندهای تغلیظ و تبخیر آب میتوانند بریکس محصول را افزایش دهند و طعم و کیفیت آن را بهبود بخشند.
بریکس به عنوان یکی از معیارهای مهم در صنعت کنسانترهسازی شناخته میشود. این معیار که بیانگر میزان قندهای محلول در میوهها و محصولات آنهاست، در تعیین کیفیت و قیمتگذاری نقش دارد. در این بخش، تفاوت بریکس در کنسانترههای ارگانیک و غیرارگانیک بررسی میشود.
تاثیر فرآیندهای کشاورزی بر میزان بریکس میوه ها
کشاورزی ارگانیک با توجه به عدم استفاده از مواد شیمیایی و فرآیندهای طبیعی، میتواند منجر به افزایش تراکم قند در میوهها و در نتیجه بالا رفتن بریکس شود. این مسئله سبب میشود که محصولات ارگانیک طعم و مزه بهتری داشته باشند و اغلب برای تولید کنسانترههای باکیفیتتر انتخاب شوند.
هر دو نوع محصول، مزایا و معایب خاص خود را دارند. کنسانتره های ارگانیک به دلیل بریکس بالاتر، طعم و کیفیت بهتری دارند اما هزینه تولید و قیمت بالاتری دارند. از سوی دیگر، کنسانترههای غیرارگانیک قیمت مناسب تری دارند اما ممکن است کیفیت و ماندگاری کمتری داشته باشند.
📌مطالعه بیشتر: تفاوت آبمیوه های طبیعی و صنعتی
تنظیم دقیق بریکس یکی از مراحل حیاتی در فرآیند تولید کنسانتره میوه است که مستقیماً بر کیفیت، طعم و ماندگاری محصول تأثیر میگذارد. روشهای مختلفی برای کنترل بریکس وجود دارد که بسته به نیاز تولید و مشخصات محصول انتخاب میشوند.
در مواقعی که بریکس محصول بیش از حد بالا باشد یا طعم و غلظت آن نیاز به تعدیل داشته باشد، معمولاً از روش رقیقسازی استفاده میشود. این روش با افزودن آب به محصول انجام میشود و باعث کاهش غلظت قند و مواد جامد محلول میگردد. البته باید توجه داشت که رقیقسازی میتواند بر کیفیت نهایی محصول اثر منفی بگذارد و بنابراین باید با دقت و کنترل انجام شود.
برای محصولاتی که نیاز به بریکس بالا و طعم غنیتر دارند، استفاده از روشهای تغلیظ و تبخیر آب رایج است. این فرآیندها با حذف مقداری از آب موجود در محصول، غلظت قند و مواد جامد محلول را افزایش میدهند و به کنسانترهها ماندگاری و کیفیت بهتری میبخشند. این روشها به خصوص در تولید کنسانترههای میوهای با کیفیت بالا اهمیت فراوانی دارند.
برای محاسبه بریکس نهایی در محصولات ترکیبی، میزان بریکس هر کنسانتره در حجم مربوطه ضرب شده و سپس مجموع آنها بر حجم کل محصول تقسیم میشود. این روش تضمین میکند که محصول نهایی دارای غلظت و طعم مناسب و استاندارد باشد.

بریکس یکی از عوامل کلیدی در فرآیند خرید و فروش کنسانتره میوه است و به عنوان معیاری برای تعیین قیمت و کیفیت به کار می رود.
بریکس بالاتر معمولا به معنای کیفیت بالاتر و قند بیشتر است و همین عامل می تواند به افزایش قیمت محصول منجر شود. در خرید و فروش کنسانتره، بریکس به عنوان شاخصی برای تعیین ارزش محصول به کار می رود.
استانداردهای بریکس برای انواع کنسانتره در سطح بینالمللی تعریف شده است. این استانداردها به صادرکنندگان کمک میکند تا محصولاتی با کیفیت و بریکس مشخص عرضه کنند و با تطابق با استانداردهای جهانی، دسترسی به بازارهای بینالمللی را افزایش دهند.
درج میزان بریکس روی بستهبندی محصولات غذایی، یکی از روشهای موثر بازاریابی است که به مصرفکنندگان این امکان را میدهد تا به سرعت کیفیت، شیرینی و طبیعی بودن محصول را ارزیابی کنند. محصولاتی که بریکس مناسبی دارند معمولاً به عنوان محصولاتی با طعم مطلوب و کیفیت بالا شناخته شده و این مسئله نقش مهمی در افزایش اعتماد مشتریان و جذب بازار هدف ایفا میکند.
بریکس نه تنها یک شاخص فنی بلکه یک ابزار بازاریابی قدرتمند برای تولیدکنندگان است. تأکید بر میزان بریکس استاندارد و مطلوب میتواند به ایجاد مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و بینالمللی کمک کند. محصولاتی که از نظر بریکس در سطح بالایی قرار دارند، معمولاً شانس بیشتری برای موفقیت و فروش در بازارهای مختلف دارند و این موضوع میتواند به برندسازی و توسعه بازار نیز یاری رساند.
بریکس میتواند تاثیر زیادی بر ماندگاری و شرایط نگهداری کنسانترهها داشته باشد.
محصولاتی با بریکس بالا معمولا ماندگاری بیشتری دارند، زیرا قند بیشتر باعث کاهش فعالیت های میکروبی و در نتیجه افزایش عمر مفید محصول می شود.
کنسانترههایی که بریکس بالایی دارند، باید در شرایط خاصی نگهداری شوند تا از فساد جلوگیری شود. نگهداری در دماهای پایین و محیطهای خشک میتواند به افزایش ماندگاری این محصولات کمک کند.
برای کنسانترههای با بریکس پایین و بالا، شرایط نگهداری متفاوت است. برای محصولات با بریکس پایین، دماهای پایین تر توصیه میشود تا فساد به حداقل برسد.
بریکس کنسانتره و آبمیوه به دلیل تفاوت در فرآیند تولید و میزان تغلیظ با هم متفاوت هستند.
کنسانترهها معمولا بریکس بالاتری دارند زیرا آب بیشتری از آنها جدا شده است، در حالی که آبمیوهها به صورت طبیعی و بدون تغلیظ عرضه میشوند. این تفاوت در بریکس میتواند بر طعم و ارزش غذایی محصول تاثیر بگذارد.
کنسانتره ها به دلیل بریکس بالاتر ماندگاری بیشتری دارند، اما آبمیوه ها به دلیل فرآوری کمتر ممکن است مواد مغذی بیشتری داشته باشند.
تاثیر بریکس بر فرآیند تولید مربا، ژله و سس
بریکس در تولید محصولات جانبی مانند مربا، ژله و سسها نقش مهمی ایفا میکند و به کیفیت نهایی آنها کمک میکند.
در تولید مربا و ژله، انتخاب بریکس مناسب باعث افزایش غلظت و طعم مطلوب محصول میشود. این انتخاب به نوع میوه و هدف نهایی تولید بستگی دارد.
بریکس بالا در کنسانترهها باعث میشود که میزان قند افزوده در محصولاتی مانند مربا و ژله کاهش یابد و محصول طبیعیتری تولید شود.
در نهایت، بریکس به عنوان معیاری اساسی در تولید و ارزیابی کیفیت کنسانترههای میوه شناخته میشود. شناخت و کنترل بریکس میتواند به تولید محصولاتی با کیفیت بالاتر و ماندگاری بیشتر کمک کند. این معیار همچنین در فرآیندهای تولید و معاملات بینالمللی اهمیت دارد و به تولیدکنندگان کمک میکند تا محصولات خود را در بازارهای مختلف به خوبی عرضه کنند.
برای اندازه گیری بریکس در خانه میتوان از رفراکتومتر دستی استفاده کرد که ابزار ساده ای برای تعیین بریکس مایعات است.
بله، بریکس بالاتر معمولاً به معنی شیرینی بیشتر و میزان قند بالاتر است، اما ممکن است به مواد دیگر نیز وابسته باشد.
بله، بریکس در محصولات مختلف غذایی بسته به نوع میوه و فرآیند تولید متفاوت است و به منظور خاص هر محصول تنظیم میشود.
1 نظرات
مریم
۱۴۰۴/۱۰/۰۶عالی بود